Thời gian qua, trước tình hình tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, trong đó có các vụ việc như  vay tiền qua các ứng dụng, hình thức thanh toán không dùng tiền mặt, các loại ví điện tử như Momo ZaloPay, ShopeePay, VNPAY..... bởi tính tiện lợi, nhanh chóng nên đây cũng đang trở thành “mảnh đất màu mỡ” để các đối tượng tội phạm công nghệ cao lợi dụng thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản với nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi, khó nhận biết.

Hình ảnh minh hoạ

Do nhu cầu vay tiền nhanh, thủ tục đơn giản của ứng dụng, lợi dụng tâm lý cần tiền gấp, thiếu hiểu biết pháp luật và kỹ năng bảo mật, các đối tượng dụ dỗ cài đặt ứng dụng vay tiền không rõ nguồn gốc, với lời mời hấp dẫn như vay nhanh, không thế chấp. Sau khi cài đặt, ứng dụng yêu cầu truy cập danh bạ, hình ảnh và thông tin cá nhân. Ban đầu các đối tượng giải ngân 1 khoản nhỏ để tạo lòng tin, nhưng thực chất áp dụng lãi suất cao kèm nhiều loại phí, khi người vay chậm trả, các đối tượng liên tục gọi điện, nhắn tin đe dọa, bôi nhọ, gây áp lực buộc trả tiền. Thậm chí, chúng còn giả danh nhân viên ngân hàng, công ty tài chính hoặc cơ quan chức năng để lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Cùng với đó việc sử dụng điện thoại thông minh phổ biến nhưng thiếu cảnh giác trong kiểm soát, cấp quyền truy cập ứng dụng cũng vô tình tạo điều kiện cho các đối tượng thực hiện hành vi lừa đảo qua hình thức ví điện tử: Nhiều trường hợp người dân bị lừa đảo sau khi nhận được các cuộc gọi, tin nhắn đối tượng tự xưng là nhân viên ngân hàng, nhân viên chăm sóc khách hàng của các ứng dụng ví điện tử hoặc cơ quan chức năng. Các đối tượng thường thông báo tài khoản của người dân có dấu hiệu bất thường, cần xác minh thông tin hoặc yêu cầu nâng cấp tài khoản, nhận quà tặng, hoàn tiền, nhận hỗ trợ vay vốn… Sau đó, chúng dẫn dụ nạn nhân truy cập vào các đường link giả mạo, cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin cá nhân hoặc cài đặt ứng dụng chứa mã độc để chiếm quyền kiểm soát tài khoản và thực hiện hành vi chiếm đoạt tiền.  Một số đối tượng còn giả mạo người thân, bạn bè nhắn tin qua mạng xã hội vay tiền gấp, yêu cầu chuyển khoản qua ví điện tử; hoặc đăng tải các chương trình khuyến mại, tuyển cộng tác viên làm nhiệm vụ online với mức hoa hồng cao, nhận khuyến mại “khủng”, từ đó chiếm đoạt tài sản.

Đáng chú ý, các đối tượng thường tạo Website, Fanpage, ứng dụng có giao diện giống với các đơn vị cung cấp ví điện tử uy tín khiến nhiều người mất cảnh giác. Chỉ cần người dùng nhập thông tin đăng nhập, mã xác thực hoặc quét mã QR không rõ nguồn gốc, tài khoản có thể bị đánh cắp ngay lập tức.

Trước tình hình trên, các cơ quan chức năng đã thường xuyên cảnh báo về phương thức, thủ đoạn của tội phạm, qua đó nâng cao ý thức cảnh giác và kỹ năng phòng tránh cho người dân.

10 NGUYÊN TẮC VÀNG" ĐỂ TỰ BẢO VỆ MÌNH TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG

1. Tuyệt đối không cài đặt ứng dụng vay tiền lạ, không cung cấp danh bạ, hình ảnh cho các app không rõ nguồn gốc.
2. Bảo mật tuyệt đối: Không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã PIN cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng.
3. Thận trọng với cuộc gọi lạ: Cơ quan Công an và cơ quan Nhà nước không làm việc qua điện thoại hay mạng xã hội. Mọi yêu cầu chuyển tiền để "chứng minh tài chính" đều là lừa đảo.
4. Xác thực đa lớp: Kiểm tra kỹ thông tin trước khi chuyển tiền; gọi điện trực tiếp xác minh nếu người thân nhắn tin vay mượn.
5. Cảnh giác với "người lạ": Không tin vào các lời hứa tặng quà giá trị lớn hoặc trúng thưởng qua mạng yêu cầu nạp tiền làm thủ tục.
6. Đầu tư thông minh: Chỉ tham gia các sàn giao dịch chính thống, tìm hiểu kỹ các hình thức huy động vốn online.
7. Mua hàng an toàn: Đối với cộng tác viên hoặc người mua hàng online, chỉ thanh toán khi đã nhận và kiểm tra hàng hóa rõ ràng (trừ các sàn TMĐT uy tín).
8. Không "tiếp tay" cho tội phạm: Tuyệt đối không mở hộ, cho thuê hoặc bán tài khoản ngân hàng cá nhân.
9. Sử dụng ứng dụng chính thống: Chỉ cài đặt phần mềm từ website có đuôi .gov.vn; thường xuyên thay đổi mật khẩu và cập nhật ứng dụng chính thức.
10.  Hành động ngay khi nghi ngờ: Nếu có dấu hiệu bị lừa đảo, lập tức liên hệ ngân hàng để khóa tài khoản và trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất.

Hãy là người dùng mạng thông thái! Sự cảnh giác của mỗi cá nhân là "lá chắn" vững chắc nhất trước tội phạm công nghệ cao.

Thanh Lan – Văn phòng HĐND&UBND phường